Misschien wil je het graag, maar lukt het niet om je kamer of huis netjes en schoon te houden. Of je weet niet waar je moet starten. Veel mensen herkennen dit. Het zegt niets over jouw inzet of wie jij bent. Het is een vaardigheid die lastig kan zijn.
Wat we vaak zien in de praktijk
In de begeleiding zien we vaak dat op orde houden veel verschillende taken omvat. Zoals spullen terugleggen, keuzes maken, plannen, beginnen, doorgaan én afronden. Dat vraagt energie en overzicht. Soms gaat het een tijdje goed en daarna weer minder.
In de begeleiding stemmen we af met cliënten waarom zij het huishouden niet (goed) doen. Mis je schoonmaakvaardigheden of is er een gebrek aan ervaring?
Vaak zien we uiteindelijk dat er nog een ander dieper probleem meespeelt, zoals het nog niet hebben van een eigen mening over de staat van een woning of verantwoordelijkheid. Of iemand heeft niet voldoende zelfwaardering en waardering vanuit anderen om tot taken te komen.
Daarbij kunnen meer dingen spelen:
- Bij spanning of onrust is het logisch dat je sneller uitstelgedrag krijgt of juist gaat vermijden. Niet omdat je niet wil, maar omdat je systeem “pauze” nodig heeft.
- Je raakt overprikkeld van spullen en prikkels. Rommel kan onrust geven, maar opruimen kan óók prikkelrijk zijn: geluid, beslissingen, aanraken, weggooien, ordenen.
- Perfectionisme of strenge regels. “Het moet in één keer goed” maakt de drempel hoog. Dan is niets doen soms makkelijker dan half beginnen.
- Je ritme is wisselend. Drukke dagen, werk/school, sociale afspraken of weinig slaap kunnen ervoor zorgen dat het thuis sneller opstapelt.
- Het voelt als één grote berg. Als je alles tegelijk ziet, kan starten blokkeren. Dan is opruimen ineens een mega-project. Daar geven we hieronder wat praktische tips voor.
Het is zinvol om hiernaar te kijken, omdat je dan het gedrag bij de basis aanpakt. Daarnaast kun je praktische methodes inzetten om in kleine stappen de boel op orde te brengen.
Hier zijn praktische manieren die we vaak samen met mensen uitproberen:
.jpg)
Vaste volgorde aanhouden
Als je vastloopt, helpt een vaste volgorde:
- Afval weg
- Vuile was in de wasmand
- Vaat/eten naar de keuken
- Spullen terug op één vaste plek
- Pas daarna: schoonmaken (stof/zuigen/dweilen)
Veel mensen slaan stappen door elkaar. Dan voelt het chaotisch en stopt je brein ermee. Schoon hoeft niet perfect. Vijf minuten aan de slag is al winst. Kies één oppervlak in plaats van de hele kamer.
Help je brein starten
Beginnen wordt makkelijker met simpele trucs:
- Zet een timer.
- Doe muziek aan die je leuk vindt.
- Doe het samen.
- Begin met het makkelijkste (succesgevoel).
- Koppel het aan iets anders. Bijvoorbeeld: Na het tandenpoetsen: 2 minuten spullen terugleggen.
.jpg)
(1).jpg)
Maak vaste plekken (zodat opruimen minder werk is)
Opruimen is vooral: dingen terugbrengen naar hun plek. Als die plek niet duidelijk is, blijft het rondzwerven.
- Een haakje voor jas
- Een schaal voor sleutels
- Een bak voor losse spullen
- Een wasmand die dichtbij staat
- Woon je met huisgenoten? Geef iedereen een eigen mand of bak waarin je losse spullen kunt leggen.
Je hoeft niet alles zelf te kunnen
Als op orde houden steeds terugkomt als thema, kan het helpen om samen te onderzoeken wat jij nodig hebt: welke prikkels spelen mee, welke stappen zijn te groot, en welke afspraken wél haalbaar zijn in jouw week. Een uitkomst van dit onderzoek kan ook zijn dat het op dit moment niet realistisch is om alles zelf te doen. Kijk wat je zelf kunt en wat je kan uitbesteden.
Een voorbeeld is het inhuren van een schoonmaakbedrijf of je netwerk in te zetten om maandelijks een schoonmaaksessie te houden. Zo werk je meteen ook aan je weerbaarheid naast je zelfstandigheid: je kijkt realistisch naar je belastbaarheid en weet je daarnaast hoe je het stuk dat overblijft oplost.
Meer weten?
Wil je meer weten over onze begeleiding of heb je vragen? Stel ze gerust of bekijk onze diensten.